Riski Tanı

Bu bölümde öğreneceklerin

• Risk ve getiri neden ayrılmaz ikildir?
• Volatilite nedir, nasıl okunur?
• Kendi risk toleransını nasıl anlarsın?

Risk nedir, neden her yatırımda vardır?

• Risk, beklediğinden farklı bir sonuçla karşılaşma ihtimalidir — hem kayıp hem de beklenmedik kazanç anlamına gelebilir.
• Risksiz yatırım yoktur; devlet tahvili bile enflasyon riski, faiz riski ve kur riski taşır.
• Yüksek getiri vaat eden her araç, yüksek risk taşır. Bu değiştirilemez bir denge ilişkisidir.

Volatilite: Fiyat salınımını okumak

• Volatilite, bir yatırım aracının fiyatının ne kadar hızlı ve büyük hareket ettiğini gösterir.
• Gram altın, TL bazında yılda %30-60 oynayabilir. BIST hisseleri %50-200 volatilite gösterebilir.
• Düşük volatilite 'güvenli' anlamına gelmez; enflasyon da sessiz sedasız satın alma gücünü eritebilir.
• Kısa vadede fiyat grafikleri korkutucu görünebilir; uzun vadede ise aynı grafik çoğunlukla yükseliş eğilimindedir.

Risk toleransın nedir?

• Risk toleransı, portföyünün %20 düştüğünde ne hissedeceğinle ilgilidir.
• Panikleyip satmak, düşüşü gerçek kayba dönüştürür; sabretmek ise kaybı 'kâğıt üzerinde' tutar.
• Yatırım ufkun kısa (1-2 yıl) ise yüksek volatilite ciddi sorun yaratır. Uzun vadede (10+ yıl) aynı volatilite tolere edilebilir.
• Uyku testi: 'Bu yatırım gece uyumamı engelliyor mu?' — engelliyorsa risk seviyesi çok yüksek demektir.